கன்னியாகுமரியின் நவீன வரலாற்றில் அரசியல் மற்றும் நிர்வாக மாற்றங்கள் மிக முக்கியமானவை. குறிப்பாக தமிழ்மொழி பேசும் பகுதிகளை தமிழ்நாட்டுடன் இணைக்க வேண்டும் என்ற கோரிக்கை, குமரி மக்களின் அரசியல் வரலாற்றில் முக்கிய அத்தியாயமாக அமைந்தது.
திருவிதாங்கூர்–கொச்சி மாநிலத்தின் கீழ் இருந்த தென்பகுதிகளில் தமிழ்மொழி பேசும் மக்களின் உரிமைகள் மற்றும் நிர்வாகத் தேவைகள் குறித்து பல்வேறு இயக்கங்கள் உருவாகின. இந்த அரசியல் விழிப்புணர்வு படிப்படியாக வலுப்பெற்று, கன்னியாகுமரி பகுதியின் எதிர்கால நிர்வாக நிலையை மாற்றும் முக்கியமான போராட்டமாக வளர்ந்தது.
தமிழ்மொழி பேசும் பகுதிகளை தமிழ்நாட்டுடன் இணைக்க வேண்டும் என்ற கோரிக்கைக்காக பலர் போராடினர். இந்தப் போராட்டத்தின் விளைவாக கன்னியாகுமரி மாவட்டம் தமிழ்நாட்டுடன் இணைந்தது. இதன் மூலம் குமரியின் அரசியல் மற்றும் நிர்வாக வரலாற்றில் ஒரு புதிய அத்தியாயம் தொடங்கியது.
தமிழ்நாட்டுடன் இணைந்த பின்னர் கன்னியாகுமரி கல்வி, சாலை, சுகாதாரம், விவசாயம், தொழில் மற்றும் சுற்றுலா போன்ற பல துறைகளில் படிப்படியாக வளர்ச்சி பெற்றது. நாகர்கோவில் மாவட்டத்தின் முக்கிய நிர்வாக மற்றும் கல்வி மையமாக வளர்ந்தது.
இன்று கன்னியாகுமரி உலகப் புகழ்பெற்ற சுற்றுலாத் தலமாக விளங்குகிறது. சூரிய உதயம் மற்றும் சூரிய அஸ்தமனம், கடற்கரை, விவேகானந்தர் நினைவிடம், திருவள்ளுவர் சிலை, கன்னியாகுமரி அம்மன் கோயில் மற்றும் பல வரலாற்று மற்றும் பண்பாட்டு இடங்கள் ஆண்டுதோறும் ஏராளமான மக்களை ஈர்க்கின்றன.
ஆனால் கன்னியாகுமரியின் உண்மையான சிறப்பு அதன் சுற்றுலாத் தலங்களில் மட்டும் இல்லை. ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளாக உருவாகி வந்த அதன் வரலாறு, பல்வேறு அரச மரபுகளின் தாக்கம், மக்களின் போராட்டங்கள், பண்பாட்டு பன்முகத்தன்மை மற்றும் இயற்கையுடன் இணைந்த வாழ்வியல் ஆகியவற்றில்தான் அதன் தனித்துவம் இருக்கிறது.
கடந்த காலத்தைப் புரிந்துகொள்வது எதிர்காலத்தைச் சிறப்பாக உருவாக்க உதவும். கன்னியாகுமரியின் வரலாற்றுச் சுவடுகளைப் பாதுகாப்பதும், அதன் பண்பாட்டுப் பாரம்பரியத்தை அடுத்த தலைமுறைக்கு எடுத்துச் செல்வதும் நம் அனைவரின் பொறுப்பாகும்.
கடலும் மண்ணும் சந்திக்கும் குமரி — வரலாறும் பண்பாடும் சந்திக்கும் ஒரு வாழும் நிலம்.