கன்னியாகுமரியின் வரலாறு பழந்தமிழகத்தின் அரசியல் மற்றும் பண்பாட்டு வரலாற்றுடன் நெருங்கிய தொடர்புடையது. தென்னிந்தியாவின் தென்பகுதியில் அமைந்திருந்த இப்பகுதி, காலத்திற்கேற்ப பல்வேறு அரச மரபுகளின் ஆட்சித் தாக்கத்தை எதிர்கொண்டது.
பாண்டியர்களின் ஆட்சிப் பகுதிகளுடன் குமரி நிலப்பரப்பிற்கு நீண்டகால தொடர்பு இருந்ததாக வரலாற்றுச் செய்திகள் குறிப்பிடுகின்றன. குறிப்பாக தென்பாண்டிய நாட்டின் அரசியல் மற்றும் பண்பாட்டு வளர்ச்சியில் கன்னியாகுமரி பகுதி முக்கிய இடம் பெற்றிருந்தது.
அதேபோல், மேற்குப் பகுதிகளுடன் இருந்த புவியியல் தொடர்பு காரணமாக சேரர் மரபின் தாக்கமும் இப்பகுதியில் காணப்பட்டது. கிழக்கு மற்றும் மேற்குக் கடற்கரை பகுதிகளுக்கிடையிலான தொடர்புகளுக்கு குமரி ஒரு இயற்கையான இணைப்புப் பகுதியாக விளங்கியது.
சோழர்களின் தென்னிந்திய அரசியல் விரிவாக்க காலத்திலும் இப்பகுதி பல்வேறு அரசியல் மாற்றங்களைச் சந்தித்தது. அரசர்கள் மாறியபோதும், கோயில்கள், விவசாய அமைப்புகள், நீர்ப்பாசனம் மற்றும் உள்ளூர் நிர்வாகம் போன்றவை மக்களின் அன்றாட வாழ்வின் முக்கிய அங்கங்களாகத் தொடர்ந்தன.
கல்வெட்டுகள் கன்னியாகுமரியின் வரலாற்றை அறிய முக்கிய ஆதாரங்களாக விளங்குகின்றன. கோயில் சுவர்கள், தூண்கள் மற்றும் பிற வரலாற்றுச் சின்னங்களில் காணப்படும் கல்வெட்டுகள், அக்கால அரசர்கள், நிர்வாகம், நிலத் தானங்கள், சமய நிறுவனங்கள் மற்றும் சமூக அமைப்புகள் குறித்து பல தகவல்களை வழங்குகின்றன.
அரச மரபுகளின் மாற்றங்கள் அரசியல் எல்லைகளை மட்டுமே மாற்றவில்லை. மொழி, கலை, கட்டிடக்கலை, சமயம் மற்றும் சமூக வாழ்விலும் அவை தாக்கத்தை ஏற்படுத்தின. இன்றும் கன்னியாகுமரி மாவட்டத்தில் காணப்படும் பல கோயில்கள் மற்றும் பழமையான கட்டிடங்களில் அந்த வரலாற்றுப் பரிமாற்றங்களின் சுவடுகளை காணலாம்.
குமரியின் வரலாறு ஒரே அரச மரபின் வரலாறு அல்ல. பல காலகட்டங்களில் பல்வேறு அரசியல் சக்திகள் ஏற்படுத்திய மாற்றங்களின் தொகுப்பாகவே அது அமைந்துள்ளது.