கன்னியாகுமரி இந்தியத் துணைக்கண்டத்தின் தென்முனையில் அமைந்துள்ள தனித்துவமான நிலப்பகுதியாகும். அரபிக்கடல், வங்காள விரிகுடா மற்றும் இந்தியப் பெருங்கடல் ஆகிய கடற்பரப்புகள் சந்திக்கும் இடமாக பொதுவாகக் குறிப்பிடப்படும் இப்பகுதி, புவியியல் மற்றும் கடல்சார் வரலாற்றில் முக்கியத்துவம் பெற்றுள்ளது.
கடலைச் சார்ந்த வாழ்க்கை கன்னியாகுமரியின் வரலாற்றில் மிகப் பழமையானது. கடற்கரைப் பகுதிகளில் வாழ்ந்த மக்கள் மீன்பிடித்தல், உப்பு உற்பத்தி, கடல் சார்ந்த வணிகம் போன்ற தொழில்களில் ஈடுபட்டனர். கடல் வழியாக நடைபெற்ற தொடர்புகள், இப்பகுதியைத் தொலைதூர நாடுகளுடனும் தென்னிந்தியாவின் பிற பகுதிகளுடனும் இணைத்தன.
கன்னியாகுமரி நிலப்பரப்பின் மற்றொரு சிறப்பு அதன் இயற்கை அமைப்பாகும். மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையின் தெற்குப் பகுதிகள், பசுமையான சமவெளிகள், ஆறுகள், கடற்கரைகள் மற்றும் வளமான விவசாய நிலங்கள் ஆகியவை இப்பகுதியின் இயற்கை வளத்தை வெளிப்படுத்துகின்றன. மழைப்பொழிவு மற்றும் நீர்வளத்தின் காரணமாக நெல், தேங்காய், வாழை, ரப்பர் உள்ளிட்ட பல்வேறு பயிர்கள் வளர்க்கப்பட்டன.
பழங்கால மனித வாழ்வின் தடங்கள் தென்னிந்தியாவின் பல பகுதிகளில் காணப்படுவது போல குமரி நிலப்பரப்பிலும் தொன்மையான குடியிருப்புகளின் சுவடுகள் காணப்படுகின்றன. காலப்போக்கில் இப்பகுதியில் உருவான குடியிருப்புகள் கிராமங்களாகவும் பின்னர் நகரங்களாகவும் வளர்ந்தன.
கன்னியாகுமரியின் புவியியல் அமைப்பு அதன் வரலாற்றை உருவாக்கிய முக்கிய காரணிகளில் ஒன்றாகும். கடல் வணிகத்திற்கு வாய்ப்பு அளித்த கடற்கரை, விவசாயத்திற்கு ஏற்ற நிலப்பரப்பு, மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையின் இயற்கை வளங்கள் ஆகியவை மக்கள் வாழ்வை வடிவமைத்தன.
இயற்கையும் மனித வாழ்வும் ஒன்றோடொன்று இணைந்த இந்த நிலப்பரப்பே பின்னாளில் பல்வேறு அரச மரபுகளின் கவனத்தையும் பெற்றது. குமரியின் வரலாற்றைப் புரிந்துகொள்ள அதன் புவியியல் அமைப்பை முதலில் புரிந்துகொள்வது அவசியமாகிறது.